Situasi khas dalam poligami: usia emas, mualaf, dan isteri yang sakit atau OKU

1Berkahwin lagi pada usia emas atau dengan seorang balu

• Perkahwinan pada usia emas tertakluk kepada syarat yang sama: kebenaran bertulis mahkamah jika masih beristeri (Akta 303 s.23(1)), dan hak isteri baharu sama seperti isteri sedia ada.
• Giliran ialah hak bermalam dan masa bersama, bukan semata-mata hubungan intim. Isteri yang sudah lanjut usia tetap berhak kepada gilirannya.
• Nafkah dan tempat tinggal wajib disediakan untuk setiap isteri mengikut kemampuan suami.
• Anak-anak dewasa: bincang secara jujur sebelum berkahwin. Kebimbangan mereka biasanya tentang ibu mereka dan tentang harta; jawab kedua-duanya dengan jelas.
• Harta dan pusaka: isteri baharu menjadi waris faraid. Asingkan harta sepencarian dengan isteri terdahulu, dan susun wasiat atau hibah lebih awal. Lihat Faraid keluarga dan Persediaan kematian.

2Mualaf dan poligami

• Seorang mualaf yang sudah berkahwin mengikut Islam dan ingin berkahwin lagi tertakluk kepada syarat yang sama dengan setiap lelaki Muslim: kebenaran bertulis mahkamah terlebih dahulu (Akta 303 s.23(1)), permohonan dengan ikrar tentang sebab, pendapatan, tanggungan dan pandangan isteri sedia ada (s.23(3)).
• Perkahwinan yang diakad tanpa kebenaran tidak didaftarkan kecuali mahkamah berpuas hati ia sah menurut Hukum Syarak dan memerintahkan pendaftarannya, tertakluk kepada kesalahan di bawah s.123 (s.23(1A)).
• Mualaf yang baru memeluk Islam sedangkan perkahwinan sivilnya masih wujud menghadapi persoalan undang-undang yang berasingan — rujuk peguam dan Mahkamah Syariah negeri sebelum membuat sebarang keputusan.
• Dapatkan bimbingan tentang tanggungjawab suami dalam Islam di unit mualaf atau pejabat agama Islam negeri anda, dan jaga hubungan baik dengan keluarga bukan Islam.

3Isteri yang sakit kronik atau OKU

• Hak tidak gugur kerana sakit. Nafkah dan giliran isteri yang sakit atau kurang upaya kekal. Giliran ialah hak bermalam dan masa bersama, dan isteri yang tidak mampu bersama secara intim tetap berhak kepadanya.
• Menjaga dan menziarahi isteri yang sakit ialah sebahagian daripada layanan yang baik (muasyarah bil makruf) dan keadilan.
• Kos rawatan: rancang belanjawan rumah tangga dengan mengambil kira kos rawatan jangka panjang, dan semak bantuan seperti pendaftaran OKU dan bantuan Jabatan Kebajikan Masyarakat.
• Jika timbul persoalan hukum tentang giliran atau nafkah dalam keadaan tertentu, rujuk pejabat mufti negeri anda.

4Apabila suami yang sakit

Apabila sakit Nabi SAW semakin berat, baginda meminta izin isteri-isterinya untuk dirawat di rumah Aisyah, dan mereka mengizinkannya (riwayat al-Bukhari, no. 198; dan Muslim, Kitab as-Solah). Daripada contoh ini, jika suami yang sakit memerlukan rawatan di satu rumah sahaja, adab yang baik ialah berbincang dan mendapatkan persetujuan isteri-isteri yang lain.

5Apa yang dinilai mahkamah

Di Wilayah Persekutuan, mahkamah memanggil pemohon, isteri atau isteri-isteri sedia ada, bakal isteri dan walinya, dan boleh membenarkan permohonan jika berpuas hati (Akta 303 s.23(4)):

6Negeri lain dan tindakan seterusnya

Seksyen di atas ialah bagi Wilayah Persekutuan. Setiap negeri mempunyai enakmen undang-undang keluarga Islam sendiri dengan syarat yang serupa tetapi nombor seksyen dan prosedur yang mungkin berbeza — sila semak peraturan terkini di Mahkamah Syariah atau pejabat agama Islam negeri anda. Lihat juga Prosedur mengikut negeri dan Direktori kaunseling.

Sumber & rujukan